Tijdens
een nachtelijke terugtocht naar Amsterdam opperde Eric dat hij eigenlijk wel wat
harder zou willen fietsen. Hij beklaagde zich erover dat hij steeds moest inhouden
omdat mijn 'gerem' in de bochten telkens een gat tussen ons veroorzaakte. Daardoor
zou hij niet goed in z'n ritme kunnen komen.
Ok, hij had me 'fietsles' gegeven
in de weken voor ik naar Andalusië vertrok. Hij had mij er op attent gemaakt
dat ik te vaak remde in bochten. Dat ik naar het einde van de bocht moet kijken
zodat ik zie wat zich daar afspeelt. In de meeste gevallen kun je gewoon doortrappen,
of op z'n minst halverwege al weer beginnen.
Hij legde me ook uit dat
schakelen bedoeld is om een constante trapsnelheid, cadans, te bewerkstelligen.
De bedoeling is dat je voor jezelf een lekkere omwentelsnelheid vindt waarin je
een constant ritme, en dus snelheid, kunt vasthouden. Gaat de weg omhoog, naar
beneden, of heb je tegen of voor de wind, pas dan de versnelling aan i.p.v. de
omwentelsnelheid.
Ik voelde me schuldig, maar tegelijkertijd boos. "Zo
hóór je te fietsen". "Wat nou, zo hóór je
te fietsen. Ik fiets al m'n hele leven en jij gaat me vertellen dat ik het niet
goed doe!" Het voelde als een verwijt en het verwijt raakte een zenuw. De
zenuw van onze reis. Hij rekende mij af op iets wat ik niet kon weten. Ik was
nog niet eerder in aanraking gekomen met de "Wetten van het Vakantiefietsen".
Nooit heb ik er iemand over zien schrijven, terwijl ik toch aardig wat fietsverhalen
heb gelezen. Niet gelezen in 'De Wereldfietser', niet op de website van 'De Vakantiefietser'.
Daarom vraag ik: "Eric, wat zijn de wetten van het technisch goed vakantiefietsen?".
1) Beginnen: ga niet als een gek van start. Begin rustig het eerste kwartier. Je merkt dat je vanzelf wel harder gaat fietsen;
2) Bochten: rem niet af in de bocht als het niet nodig is. Verminder vaart door even te stoppen met trappen. Kijk naar het einde van de bocht en begin halverwege de bocht weer te trappen;
3)
Heuvel/brug in het vizier: zet een vijftigtal meters voor de helling flink aan.
Schakel op het raakvlak met de helling terug naar een lichter verzet en ga de
laatste meters op de trappers staan i.p.v. nog lichter te schakelen;
4)
Verkeerslicht in het vizier: stop vijftig meter voor een rood licht met trappen,
schakel een of twee tandjes lichter, rem zonodig wat bij. Door ervoor te zorgen
dat je nog rolt als het licht op groen springt, verlies je zo min mogelijk energie
en tijd, vooral als je met bagage fietst;
5)
Inhalen: probeer in je fietstempo in te halen. In geval van een tegenligger even
aanzetten, en scherp weer naar rechts;
6) Naast elkaar fietsen: alleen op een rustige weg als het mogelijk is. Als je aan de buitenkant fietst en je fietspartner valt wat in snelheid terug, ga dan altijd gelijk naar rechts. Laat je fietspartner je nooit rechts inhalen of rechts langszij komen;
7)
Als je samen op een drukke weg fietst laat de langzaamste dan voorop rijden en
vorm zo een 'treintje'. Op die manier hoeven auto's maar één keer
in te halen wat de veiligheid bevordert;
8)
Bellen: één keer bellen: ik ben er nog, twee keer: stoppen;
9)
Eindigen: fiets de laatste twee à drie kilometer weer rustig;
10) Na afloop: doe altijd rek en strekoefeningen na een lange fietsdag.
Tijdens onze trainingsweekenden en avonden de afgelopen maanden ging het steeds beter. De Koga rolt als een zonnetje en ik pas de Wetten waar mogelijk, nog wel heel bewust, toe. Alleen als ik moe ben wil ik nog wel eens terugvallen in oude gewoontes.
-------------------------------------------------------------
Fietswetten
voor de fiets
--------------------------------------------------------------
Een vakantiefiets, zoals die waarmee we in Bhutan en Sikkim fietsen, moet aan een aantal wetten voldoen. Er moet een goede 'groep' op zitten, de wielen dienen stevig te zijn en goede banden te hebben, en de zitpositie moet comfortabel zijn. Hieronder volgt een korte uitleg.
Groep
Tijdens de fietsreparatiecursus op dinsdagavond:
"Eric,
als mijn remmen piepen, wat kan ik daaraan doen?"
"Olie op de velgen
helpt het beste, mijn vriend."
"En die ratelende derailleur. Wat
doe ik daarmee?"
"Nou, dáárvoor zou ik een stel goed
oordoppen kopen."
Een
'groep' is die onderdelengroep waarmee je remt en schakelt. Verder bestaat een
groep uit de draaiende onderdelen.
De draaiende delen zijn je balhoofd (tussen
je stuur en de voorvork), de assen in de wielen en de trapas.
Je remt met
je remhendels en de remmen zelf.
Schakelen doe je met de derailleurschakelaars
op het stuur waarmee je de derailleurs zelf bedient. Dat zijn die dingen aan de
rechterkant van je rijwiel bij het achterwiel en de trappers die heen en weer
bewegen. Je 'schuift' met een derailleur de ketting over de tandwielen waardoor
de fiets lichter of zwaarder gaat trappen.
De
prijs van een fiets wordt vaak bepaald door de groep. Dus hoe duurder de fiets,
hoe beter de groep, hoe beter het systeem remt, schakelt en rolt.
De meeste
groepen zijn van Shimano. Bij lager geprijsde vakantiefietsen kom je de Alivio-groep
tegen. Daarboven zit het werkpaard, de Deore-groep. Met de nog betere LX-groep
durf ik iedereen op wereldreis te sturen. De XT-groep is de beste groep
voor een vakantiefiets. En dat is de groep die op onze Koga's zit. "Pfoe",
hoor ik je denken, "hoe onthoud ik dat allemaal". Heel simpel. De groepnamen
staan op alfabetisch volgorde:
Alivio
Deore
LX
XT
Makkelijk toch?
Of nog beter, zoals Eric's Koga Signature
met een Rohloff-naaf, hydraulische remmen met een SON naafdynamo.
Wielen
Ik was nog jong: "Mijnheer! Stop. Uw wielen!"
De
meneer in driedelig kostuum knijpt hard in zijn remmen en kijkt mij verstoord
aan.
"Zojuist draaiden ze nog en nu staan ze stil!" roep ik en ren
hard weg.
De
velgen zouden dubbelwandig moeten zijn en dubbelgebust. Dubbelgebust wil zeggen
dat er in de spaakgaatjes in de velg busjes zitten die de kracht van spaak verdelen
over de dubbelwandige velg. Je hebt ook enkelgebuste velgen, waarbij de busjes
alleen op een enkele wand van de velg zitten. Deze zijn dus echt minder stevig,
maar wel lichter en bovendien goedkoper.
Over spaken gesproken, als er een
spaak kapot gaat, is dat bijna altijd bij de as (flens). Daarom worden in de betere
wielen zogenaamde butted spaken gebruikt. Deze hebben een verdikking bij de as.
Een wiel met een diameter van 26 inch (mountainbike formaat, zoals onze fietsen)
is steviger dan een 28 inch wiel (stadsfietsformaat)
Banden
De wasmachinevraag uit de Vakantiefietskwis©:
Fred Oster: "Waarmee krijg je eerder een lekke band? Met een harde of een
zachte band."
Antwoord: "Met een zachte band."
Als je goede Continental of Schwalbe banden monteert, kun je probleemloos duizenden kilometers afleggen. De meest slijtvaste band die er is, is de Schwalbe Marathon XR. En eh.., neem een goede pomp mee. En één drukmeter! Met wat geknijp in een band is het nagenoeg onmogelijk om de juiste luchtdruk te bepalen. Het verschil tussen 3 en 4 bar voel je niet als je in de band knijpt, maar merk je pas echt als je fietst. Een gemiddelde bandendruk is 4 bar, maar kijk eens op de zijkant van je buitenband, daarop staat de maximale bandenspanning.
Zitpositie
Er zijn vijf lichaamsdelen die met de fiets in aanraking komen:
1. De linkerhand
2. De rechterhand
3. De billen (dus de linker- en de rechterbil)
4. De
linkervoet
5. De rechter voet
Handen
"Pfff, ik heb last van tintelende handen."
"Tja,
moet je ze ook maar eens laten wapperen."
Als je met de fiets
een lange tocht door Bhutan en Sikkim maakt, leun je al gauw een hele abn-amro
werkdag met je handen op het stuur. Daarom is het belangrijk om je handen af en
toe te verplaatsen. Dus neem een stuur waarop je je handen op verschillende posities
kunt plaatsen. Carla rijdt met een vlinderstuur. Zo'n stuur heeft als voordeel
dat Carla haar zachte handen op drie posities kan plaatsen. Bovendien zit ze hier
iets meer mee rechtop.
Vrouwen hebben een aantal verrukkelijke lichamelijke
verschillen ten opzichte van mannen. Zo hebben veel vrouwen een iets korter bovenlichaam.
Gaat een vrouw op een herenframe rijden, dan zit ze soms te ver voorovergebukt.
Daarom is een vlinderstuur voor vrouwen zeer geschikt omdat dit stuur de handvatten
iets dichterbij brengt.
Ikzelf heb een recht ATB-stuur waarop ik lange bar-ends
heb gemonteerd. Ook hiermee heb ik drie handposities. Onthoud, het is dus goed
om af en toe één hand van het stuur te halen en daarmee even te
wapperen.
Billen
"Eric ik heb last van mijn gevoelige delen."
"Goh,
dat is k...t."
"En ik heb ook nog de diarree."
"Tjonge,
dat is shit meid."
Vrouwenbillen
zijn anders dan mannenbillen Sowieso zit er minder haar op, maar dat is voor dit
verhaal minder relevant. Omdat bij dames gemiddeld de zitbotjes iets verder uit
elkaar staan dan bij heren, behoort een dameszadel iets breder te zijn. (En nee,
ik zeg niet dat vrouwen dikke billen hebben.) Dameszadels zijn ook vaak iets korter.
Hoe zachter een zadel, hoe beroerder je zit. Vergelijk het met een bankstel
waarin je wegzakt: het eerste kwartier denk je dat hij erg comfortabel zit, maar
na een uur weet je niet meer hoe je moet zitten.
Wij rijden zelf met een leren
Brooks zadel met vering. Dat zit hard en stevig en het duurt vijfhonderd kilometer
voordat je van de zadelpijn verlost bent. Daarna zit zo'n zadel goddelijk.
Voeten
We stoppen bij Abcoude en rijden de stoep op naar een bankje in
een plantsoentje.
Vlak bij een kleine marmeren steen, probeer ik mijn SPD-schoenen
los te klikken.
Pats! Boem. Knal! Ik krijg mijn voeten niet los en val met
fiets en al op de grond.
In mijn trots gekrenkt krabbel ik stoer overeind
terwijl Carla verschrikt haar fiets op de standaard zet.
Mijn oog valt op
de kleine marmeren gedenksteen waarop staat: "1940-1945. Voor hen die vielen."
"En voor mij", denk ik.
Zorg voor goede trappers waarin je kunt vastklikken of anders trappers met een
groot raakoppervlak waarvan je niet af kunt glijden. Ik zelf rijd met SPD-trappers,
Carla met zogenaamde DX-trappers (met kleine 'spikes')
Draag wel altijd schoenen
met een harde zool, zodat je zenuwbanen in de voeten niet worden afgesloten en
de voeten niet gaan tintelen.
Tot zover dit korte stuk over de wetten die gelden voor een vakantiefiets. Meer informatie kun je vinden op de site van De Vakantiefietser.
-------------------------------------------------------------
Overlevingstips
--------------------------------------------------------------
Carla
maakt zich zorgen. Nou ja zorgen, het is meer dan dat. Het is haar eerste grote
fietstocht en dan gaat ze gelijk naar Bhutan en India. Dat het lichamelijk zwaar
wordt dat weet ze. Daarom hebben we al vele kilometers afgelegd. Maar het is vooral
de Indiase cultuur die haar zorgen baart.
"Eric, voor mijn gevoel ben
ik nog niet aan India toe. Ik heb zoveel verhalen gehoord over het enorme verschil
in normen en waarden."
"Ach Carla", zeg ik terwijl ik haar
bezorgd streel, "ik ben er toch bij? En wat kan je nu gebeuren?"
Ik ben er zoals altijd nogal nuchter onder. Mijn manier van handelen in een vreemde
cultuur is bijna een automatisme. In gedachten ga ik de 'overlevingstips' na die
ik heb opgedaan in mijn voorgaande fietsleven;
-
Straatwijs
- Omgangsvormen
- Eten en drinken
- Hoe kom je
over? - Overnachten
- Fietsen
------------------------------------------------------------------------------
Straatwijs
- Draag een portemonnee bij je met een oude creditcard, en Turkse bankbiljetten
die niets meer waard zijn.
- Vermijd rustige straten en buitenwijken in het
donker.
- Vermijd na zonsondergang groepen mannen. Loop er
desnoods met een boog omheen, zonder te laten zien dat je bevreesd bent. Loop
desnoods mee met oudere mensen of gemengde groepen.
------------------------------------------------------------------------------
Hoe kom je over?
- Zorg dat je er niet rijk uitziet.
Laat ringen, armbanden, horloges en kettingen thuis. Draag je camera in een oude
tas. Neem een oud verbleekt shirt mee.
- Laat mensen niet denken dat je de
weg kwijt bent.
- Ga er niet vanuit dat iedereen je wilt bestelen.
-
Ben jij intelligent? Dan lukt het je vast wel iedere dag één woord
te leren. Zo heb je na een paar weken een aardige woordenschat. Belangrijke woorden
zijn: Goedendag, dank u, te duur, veel te duur, vriend en lekker.
------------------------------------------------------------------------------
Omgangsvormen
- Ben je in een bedreigende situatie, laat dan zien dat je niet bang bent en kijk
je opponent recht in de ogen. (maar ja, ik heb makkelijk praten na 16 jaar karate)
- Maak grappen….. Als een fietser langst fietst, is een standaardgrap van
mij: "Zullen we ruilen?"
- Luister vooral naar het lokale advies.
Vertrouw nooit het advies van de employee van het Tourist Office of ambtenaren.
Ga af op de man van de straat en vooral je gevoel.
- Maak vrienden. Huur desnoods
een gids die een dag met je optrekt. Vaak bieden kinderen hun gidsdiensten aan.
En ja, het is kinderarbeid, maar voor de kinderen is het een mooie manier om hun
Engels te oefenen.
- In veel culturen is het 'not done' om iemand teleur te
stellen. Een Indiër zal je liever een verkeerde richting opsturen dan dat
hij zegt: "Ik weet het niet" of "Nee". Dat is slecht voor
z'n karma. Stel dus een open vraag.
- Geef bedelaars nooit geld, maar geef
ze voedsel. En bij voorkeur géén stevige appel, want hun tandjes
zijn niet meer zo sterk.
- Vermijd in een discussie dat de ander gezichtsverlies
lijdt. Dat is voor een Aziaat zeer pijnlijk. Laat hem in zijn waarde.
- Raak
mensen niet bij het hoofd aan en wijs nooit met de voeten ergens naar.
- Toon
respect voor alle religies en zorg dat je bij het betreden van een heiligdom bedekt
gekleed bent. Dus geen strakke koersbroek!
- Wees niet bang, want angst verkrampt.
Maak vooral veel plezier
- Heb je genoeg van die 'vreemde' cultuur, probeer
dan vooral met die 'afwijkende' mensen te blijven communiceren. Je zult zien dat
je je dan beter gaat voelen.
- Koop geen vloerkleed waarvan de verkoper zegt
dat je die met winst in je thuisland kunt verkopen aan een vriend van hem. Of
halfedelstenen die in het buurland erg populair zijn.
------------------------------------------------------------------------------
Overnachten
- Als je bij een hotel komt, vergelijk minstens twee hotelkamers
en neem bij voorkeur een kamer aan de achterkant van het gebouw want daar heb
je minder last van het verkeer. Probeer de elektra en de douche uit. Til het matras
op en kijk wat eronder kruipt.
- Is de hotelkamer erg smerig, schuif dan
het bed opzij en zet gewoon je tent op.
- Als je vrijkampeert en je pakt de
volgende ochtend iets uit een fietstas, geef er dan een schop tegenaan zodat de
slangen of spinnen eruit kunnen. Trek nooit zomaar je kleding of schoenen aan
als die ergens een nacht hebben gelegen. Bijna alle spinnen en slangen zijn overigens
onschadelijk.
------------------------------------------------------------------------------
Eten
en drinken
- Drink geen drankjes met ijsblokjes erin, vermijd slecht doorgekookt
voedsel en eet geen rauwe salades, laat staan rauw vlees. Je kunt anders diarree
krijgen. Diarree tijdens het fietsen voelt als een driedubbel gel-zadel.
-
Vermijd varensvlees en schaaldieren zoals mosselen.
- Als je vegetariër
bent, houdt er dan rekening mee dat voedingsstoffen die je bij een grote lichamelijke
inspanning nodig hebt, alleen in vlees zitten. En niet in vitaminepillen, noten
of kaas.
- Drink geen postmix-drankjes zoals cola-siroop vermengd met water
en koolzuur. Deze drankjes worden vaak gemaakt van vervuild drinkwater.
-
Neem een waterfilter mee, desnoods een piepkleintje.
- Neem geen drankjes
of hapjes aan van vreemden of van de hotelbazen die er belang bij hebben dat je
verdoofd of ziek wordt. Stel je krijgt een gratis ontbijt met zeer scherpe -maar
bedorven- eieren en je wordt doodziek. De hotelbaas heeft zo een aantal extra
overnachtingen en zijn vriend de dokter kan jou een gepeperde rekening geven.
En je hield toch al niet zo van heet eten…
- Wil je meer weten over gezondheid
onderweg, klik dan hierop.
------------------------------------------------------------------------------
Fietsen
- Houd de fietsen zoveel mogelijk in zicht.
- Zet de fietsen op de hotelkamer.
Als dat niet kan, zeg dan dat je naar een ander hotel gaat, dan draait de hotelbaas
wel bij.
- Zet een leuk knijpbeestje op het stuur. Als er kinderen ergens
aan komen, zullen ze zeker niet aan je dure derailleurschakelaars komen.
-
Laat zo min mogelijk losse zaken aan je fiets hangen. Stop vooral die goede fietspomp
toch in een fietstas.
- Houd rekening met de drukke ochtendspits als vanuit
een grote stad vertrekt. Of als je na een lange fietsdag een drukke stad inrijdt,
houdt dan even een pauze, kom tot rust, en neem een Cup-a-Soup zodat je weer wat
scherper bent.
- Vermijd scholen die uitlopen.
- Spreek af dat je je
elkaar weer ontmoet bij het Hoofdpostkantoor of het Centraal Station als je elkaar
kwijtraakt.
Tot zover deze 'overlevingstips'. Maar onthoud: sta open voor vreemde culturen,
ook al struisen ze tegen je westerse normen en waarden in. Probeer jouw normen
vooral niet aan anderen op te leggen. Neem niet alles te zwaar op, maar inhaleer
die vreemde cultuur zonder je roots uit het zicht te verliezen. Geniet er van.